Ze względu na cykl wegetacji roślin związany z naszym klimatem zabiegi agrotechniczne muszą być wykonane w określonych terminach, a pośpiech często uniemożliwia zorganizowanie pracy w taki sposób, by była ona bezpieczna. Szczególnie niebezpieczne są okresy wczesnej wiosny i zbiorów .Występuje wtedy spiętrzenie prac wymagających koncentracji i zwiększonego wysiłku fizycznego.

Do podstawowych prac wykonywanych na polu wiosną należy: orka, bronowanie i kultywatorowanie oraz wałowanie gleby, siew, sadzenie. Przy pracach tych stosuje się wiele typów maszyn, np. pługi, pługofrezarki, glebogryzarki, brony, wały , zestawy uprawowe i inne.
Wypadki z udziałem maszyn i urządzeń rolniczych zwykle powstają na skutek ich nieprawidłowego użytkowania, podczas prac naprawczych i transportu. Rolnicy narażeni są również na działanie czynników fizycznych, chemicznych i biologicznych. Czynniki te mogą wywoływać przewlekłe choroby albo prowadzić do niebezpiecznych zatruć.

Przy pracach takich, aby zmniejszyć ryzyko wypadku należy przestrzegać kilku podstawowych zasad:

1.Przy obsłudze sprzętu rolniczego należy przestrzegać zasad określonych przez producentów w instrukcjach obsługi.

2.Sprzęt rolniczy powinien być wyposażony w osłony zespołów i części ruchomych mogących stwarzać zagrożenie dla osób obsługujących.
Zanim uruchomisz maszynę sprawdź:
•układ kierowniczy,
•układ hamulcowy,
•ogumienie,
•światła,
•sygnał dźwiękowy,
•układ zawieszenia narzędzi i zaczepu transportowego.

3.Wszelkie naprawy, czyszczenie części lub zespołów roboczych sprzętu rolniczego dopuszczalne są po uprzednim unieruchomieniu silnika i wyłączeniu wszystkich napędzanych zespołów tego sprzętu.

4.Należy zachować ostrożność przy sprzęganiu ciągnika ze sprzętem współpracującym, szczególnie gdy ta czynność wykonywana jest zespołowo.

5.Niedopuszczalne jest przebywanie osób między ciągnikiem a współpracującą maszyną, oraz w strefie działania zespołu roboczego maszyn aktywnych.

6.Osoby pracujące przy wysiewie  nawozów mineralnych bezwzględnie powinny stosować pyłoszczelne kombinezony, gumowe buty, rękawice, okulary ochronne i półmaski z wkładami przeciwpyłowymi.

7.Rozrzutnik obornika powinien być wyposażony w siatkę umieszczoną na przedniej burcie skrzyni ładunkowej zabezpieczającą operatora ciągnika przed ewentualnym uderzeniem twardym materiałem w czasie pracy rozrzutnika.
W czasie pracy rozrzutnika niedopuszczalne jest:
-  czyszczenie wnętrza skrzyni roztrząsacza w czasie ruchu przenośnika podłogowego
- uruchamianie adaptera rozrzutu, jeśli w strefie jego działania przebywają osoby postronne

8.Bezpieczeństwo pracy podczas siewu zależy od:- stanu technicznego siewników i agregatów wysiewających, - stosowania środków ochrony indywidualnej / rękawic, kombinezonów ochronnych, półmasek/,- przeprowadzenia próby wysiewu.

9.Zabroniona jest: praca siewnikiem na pochyłościach większych niż 12o, - transport siewnika z napełnioną ziarnem skrzynią nasienną oraz przewożenie na niej ludzi, - przegarnianie ręką nasion w skrzyni nasiennej / przegarnianie ziarna w skrzyni  odbywać się może wyłącznie za pomocą drewnianej łopatki/.

10.Podczas eksploatacji sadzarki do ziemniaków należy pamiętać o tym że:
- Zbiornik sadzarki można napełniać sadzeniakami przy wyłączonym silniku oraz ciągniku zabezpieczonym przed staczaniem się.
- Przy pracach na pochyłościach należy zmniejszyć prędkość roboczą i pracować z odpowiednio skróconymi cięgnami podnośnika hydraulicznego.

11.Zabronione jest:
- praca sadzarką bez osłon zespołu napinająco - zasypowego;
- zbliżanie rąk do pracujących łańcuchów przenośników kubełkowych w trakcie sadzenia. Nieprzestrzeganie tego zalecenia może być przyczyna trwałych okaleczeń dłoni, gdy ręka dostanie się między czerpak lub koło i kaptur osłon;
- wchodzenie podczas napraw pod uniesioną sadzarkę, jeśli nie jest ona podparta i zabezpieczona przed opadnięciem.

Jeśli w gospodarstwie są dzieci, to wykonując nawet najprostsze prace należy pamiętać , że w każdej chwili mogą się one znaleźć w strefie zagrożenia.

Rolniku pracując rozważnie, przestrzegając zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, chronisz nie tylko swoje życie i zdrowie, ale uczysz tych zasad własne dzieci .One uważnie Cię obserwują i naśladują.

Opracowała
mgr inż. Ewa Jakubowska
Kierownik Samodzielnego Referatu
Prewencji, Rehabilitacji i Orzecznictwa Lekarskiego
Placówki Terenowej KRUS w Koninie